Tarihte Orhangazi

        

 

       Orhangazi :    Ilçemiz Topselvi mahallesi Ilipinar Höyügünde yapilan kazilar ilk kez 1948 yilinda Türk arastirmaci K.Köktem tarafindan kesfedilip bilim dünyasina duyurulmustur. Daha Sonra Hollandali arkelog J.J Roodenberg tarafindan 1987 yilinda baslayan kazilar 1995 yilina kadar devam etmis Bursa bölgesinin en eski yerlesim birimi oldugu belirtilen Ilipinar Höyügün´ün M.Ö.5400 yillarina dayanan ve dünyanin en eski esyalari ile mezarlarinin bulundugu çok sayida tarihi eserler bulunmustur.
  Orhangazi´ nin bilinen en eski sakinleri Bitinyalilar´ dir. M.Ö 74 yilindan sonra bölgemiz, Romalilar´ in egemenligi altina girmistir. Orhangazi, 365 yilinda kent derecesine yükselmistir. Roma Imparatorlugu´ nun ikiye ayrilmasindan sonra 395 yilinda Bizans Devleti´ ne baglanmistir. Basilinapolis adli kent, III. yüzyilda kentimizin bulundugu alanda kurulmustu. Pazarköy olan eski adini da olasilikla Bazilinaköy´ den almistir.
   Bölge 1085 - 1097 yillari arasinda Anadolu Selçuklu Devleti´ nin yönetimine girmistir. 1097 yilinda kentimiz ve çevresi Haçlilar tarafindan yagma edilmistir. 1024 - 1261 yillari arasinda Iznik Bizans Imparatorlugu egemenligi altinda kalan eski Orhangazi, göle daha yakin bir yerde bulunuyordu.
  1332 yilinda Orhan Bey tarafindan fethedilen bölgemizde, Yerlesim ünitesi olarak II. Osmanli Padisahi Orhan Bey tarafindan 1362 yilinda kurulmustur.Orhan Bey burada kendi adina bir camii ve hamam yaptirarak civarda bulunan Türk asiretlerini buraya yerlestirmistir. Pazarköy adini alan bu yerlesim merkezi o siralarda Iznik´e bagliydi. Osmanli Devletinin ikinci padisahi Orhan Bey, has mülkü olan kentimizi, daha sonra Iznik´ te bulunan Mevlana Alaaddin Medresesi´ ne vakif olarak bagislamistir. Bu tarihte Iznik´ in Gürle bucagina bagli Pazarköy´ ün 17 - 18. yüzyillarda kaza derecesine ulastigi sanilmaktadir. 1879 yilinda Pazarköy bucak merkezi olmustur.
  1893 yilinda ise Bursa iline bagli ilçe merkezi olmus ve Kurtulus Savasi´ nda isgal kuvvetlerinin ilerlemesine engel olan PAZARKÖY´ün adi , kurucusu II. Osmanli Padisahi Orhanbey adina dayatilarak, 1913 yilinda ORHANGAZI olarak degistirilmistir.
  
 
  20 Eylül 1919 tarihinde itilaf devletlerinin isgali altina giren Orhangazi´ de; Yunanlilar tarafindan Çakirli, Dutluca, Çeltikçi, Gedelek ve Yeniköy´ de katliamlar yapilmis, kentimiz tamamiyle yakilmistir. Orhangazililerin bir kismi kaçmis, bir kismi da önce Gemlik´ e sonra da Istanbul´ a sürülmüslerdir. Orhangazi, 10 Eylül 1922 tarihinde düsman isgalinden kurtulmus ancak kasaba yandigi için ilçe merkezi iki yil Gürle´ ye tasinmistir.
  1927 Yili Hüdavendigar Vilayeti Salnamesi’nde Orhangazi için;‘’Yeterli gücü olmadigi halde, Yunan isgalinde halkinin yurtseverligi nedeniyle, düsmanin içeri dogru sokulmasina hayli engel olan Pazarköy, kaçarken Yunanlilar tarafindan bu nedenle tümüyle yakilmistir. Bu verimli, bol kazançli, çaliskan ve kahraman halkin çok yakinda uzun süredir tasidigi köy sifatini, çagdas bir kent durumuna ve refaha ulastiracagi kuskusuzdur.’’sözleri yazilidir. 
 
  Kuruldugunda uzun süre ufak bir yerlesim yeri olarak varligini sürdüren Orhangazi, özellikle Bursa –Yalova karayolunun öneminin artmasi nedeniyle son yillarda hizli bir gelisme göstermistir. Kenarinda bulunan ovanin verimliligi sayesinde de kasaba, köylükten çikip kent haline gelmistir.
  Türkiye Istatistik Kurumunun 2013 Yili Nüfus Tespitlerine göre Ilçenin nüfusu  75.672´dir.
  Orhangazi Ilçesinin 32 mahallesi bulunmaktadir.
 

 
 Cumhuriyet Öncesi Orhangazi Haritasi.
 
    

 

Cumhuriyet Ilk Yillari Cumhuriyet Alani ve Belediye Binasi önünde Törenler.